Ταξίδι στην πρωτεύουσα της Σερβίας Βελιγράδι πραγματοποίησε από 16 έως 20 Απριλίου 2026 ο Σύλλογος Δρομέων Τρικάλων για συμμετοχή στον μαραθώνιο αγώνα των 42 χλμ., στον ημιμαραθώνιο των 21χλμ. και στον αγώνα των 10χλμ. της 18 και 19 Απρ. με συμμετοχή 25 αθλητών του και με άλλους 13 συνοδούς. Στο ταξίδι αυτό και στον αγώνα του ημιμαραθωνίου έλαβε μέρος και ο γράφων, μέλος του Συλλόγου.

    Μετά από ολονύκτιο ταξίδι με μισθωμένο λεωφορείο φθάσαμε την 9.30π.μ. της 17 Απρ. στο Βελιγράδι και συναντήσαμε την ξεναγό μας, ελληνομαθή και σπουδάσασα στην Κέρκυρα. Η ξενάγηση άρχισε με επίσκεψη -προσκύνημα στον Ιερό Ναό του Αγίου Σάββα, προστάτη της Σερβίας. Διαπιστώσαμε με χαρά οτι μετά από πολλά χρόνια ο ναός του Αγίου Σάββα (ο ίδιος ήταν γιός του Στέφανου Νεμάνια, βασιλιά της Σερβίας ), ο ογκωδέστερος όλης της Βαλκανικής, είναι πλέον πλήρως αγιογραφημένος με αγιογραφίες και μωσαϊκά. Η ιερότητα και η μεγαλοπρέπεια του ναού κόβουν την ανάσα. Οι επιγραφές των εικόνων είναι σε κυριλλική σλαβική και ελληνική βυζαντινή γραφή. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός οτι η λειτουργία που γινόταν κατά την επίσκεψή μας γινόταν στην ελληνική και στην σερβική γλώσσα, πράγμα που αποδεικνύει οτι ο ανώτερος σερβικός κλήρος γνωρίζει την γλώσσα των εκπολιτιστών  και εκχριστιανιστών των Σέρβων. Οι Σέρβοι κατήλθαν από τις περιοχές της σημερινής Ουκρανίας-Νότιας Ρωσίας στην περιοχή της σημερινής Σερβίας-Μαυροβουνίου τον 6ο αιώνα και έλαβαν τον χριστιανισμό κατά τον 7ο αιώνα από την ελληνόφωνη Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Βυζάντιο). Τον 9ο αιώνα έλαβαν και το κυριλλικό αλφάβητο. Από τα μέσα του 9ου αιώνα, περί το 850 αναφέρονται οι πρώτοι Σέρβοι πρίγκιπες στην περιοχή του σημερινού Μαυροβουνίου και κεντρικής Σερβίας, υποτελείς του Αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης. Το 976 μια επανάσταση των Βουλγάρων εναντίον του Βυζαντίου έδωσε την ευκαιρία στους Σέρβους να εκδιώξουν τις βυζαντινές φρουρές. Η βυζαντινή κυριαρχία επανήλθε το 1025 υπό τον Βασίλειο τον επονομαζόμενο Βουλγαροκτόνο. Μετά την στρατηγική ήττα των Βυζαντινών το 1071 στο Μαντζικέρτ της Μικράς Ασίας από τους Σελτζούκους Τούρκους νέες βουλγαρικές και σερβικές επαναστάσεις ξέσπασαν στην Βαλκανική με αποτέλεσμα το 1077 ο Σέρβος πρίγκιπας Μιχαήλ να λάβει τον τίτλο του Βασιλέως των Σέρβων από τον Πάπα της Ρώμης Γρηγόριο 7ο, αν και ο ίδιος ήταν Ορθόδοξος (σ.σ. επαναστάσεις Αλβανών και Σλαβομακεδόνων δεν αναφέρονται στην βυζαντινή Ιστορία). . Η βυζαντινή κυριαρχία επανήλθε στα Βαλκάνια υπό την νέα βυζαντινή δυναστεία των Κομνηνών μέχρι το 1193, έτος ίδρυσης του πρώτου πραγματικά ανεξάρτητου σερβικού βασιλείου στην περιοχή της σημερινής Σερβίας υπό τον Στέφανο Νεμάνια, ο οποίος είχε ως κέντρο του το Κοσσυφοπέδιο (σημερινό Κόσοβο). Η διάδοχη δυναστεία των Δουσάν (Ντούσαν) κατόρθωσε να δημιουργήσει μια εφήμερη Αυτοκρατορία των Σέρβων στα Βαλκάνια (1314-1389), η οποία έφθασε μέχρι την Στερεά Ελλάδα σε μια περίοδο πλήρους αδυναμίας του Βυζαντίου. Τους Σέρβους έδιωξε από την Ελλάδα ο Οθωμανός ηγεμόνας Ορχάν αποστέλλοντας εκεί τον στρατάρχη του Εβρενός Μπέη, πρώην βυζαντινός άρχοντας με πραγματικό όνομα Ουρανός. Ο Ορχάν επέστρεψε την Θεσσαλονίκη στον πεθερό του Αυτοκράτορα Ιωάννη Κατακουνζηνό σε μια εποχή που οι Έλληνες δεν ήταν σίγουροι αν οι Τούρκοι είναι φίλοι τους ή εχθροί τους. Η ολιγόχρονη Σερβική Αυτοκρατορία είχε ως επίσημη γλώσσα την ελληνική, υιοθέτησε το βυζαντινό τυπικό και τέχνη και ο τίτλος του βασιλιά ήταν »Αυτοκράτωρ Σέρβων και Ελλήνων». Η ίδρυση της Ι.Μ.Χελανδαρίου στο Άγιο Όρος, η οποία μαζί με την Εκκλησία έπαιξε καίριο ρόλο στην διατήρηση του χριστιανισμού και της εθνικής συνείδησης στην τουρκοκρατούμενη Σερβία τους αιώνες που ακολούθησαν, έγινε από τους Σέρβους βασιλείς της εποχής αυτής. Όλα αυτά αποδεικνύουν οτι αν και το ίδιο το Βυζάντιο ήταν αδύναμο, ιδεολογικά και πνευματικά δεν είχε χάσει ακόμη την αλκή του και οτι η Δεύτερη Ρώμη (Κωνσταντινούπολη) ήταν η μόνη πηγή νομιμότητας για όποιον Βαλκάνιο ή Μικρασιάτη ηγεμόνα έφερε στέμμα στο κεφάλι του. Το τέλος ήλθε με την έλευση στα Βαλκάνια των Οθωμανών Τούρκων. Εκεί στην πεδιάδα της Πρίστινα έλαβε χώρα το θέρος 1389 η περίφημη Μάχη του Κοσυφοπεδίου, η οποία έκρινε την τύχη της Βαλκανικής. Ο εμίρης Μουράτ νίκησε τον σερβικό στρατό του βασιλιά Στέφανου Λαζάρεβιτς και η Σερβία έγινε κράτος υποτελές στους Οθωμανούς μέχρι το 1446, οπότε κατέστη οθωμανική επαρχία και η Σερβία έπαυσε υπάρχουσα ως κρατική οντότητα για αιώνες.

    Ακολούθως η ομάδα επεσκέφθη το περίφημο φρούριο Καλεγκμαντάν, έργο των Οθωμανών κατακτητών τον 16ο αιώνα. Από ψηλά βλέπει κανείς τον χιλιοτραγουδισμένο Δούναβη να κατεβαίνει από την Βουδαπέστη και να ενώνεται με τον ποταμό Σάβα, θέαμα υπέροχο. Χαμηλότερα του τείχους αντικρύζει κανείς έναν μικρό διώροφο οκταγωνικό πύργο, τον πύργο Νεμπόϊσα, όπου οι Οθωμανοί το 1798 εκτέλεσαν τον Ρήγα Φερραίο-Βελεστινλή και κάποιους συντρόφους του, παραδομένους από τις αυστριακές αρχές. Ο Ρήγας ήταν εμβληματική μορφή του Ελληνικού Διαφωτισμού που οδήγησε στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Επιπροσθέτως, και αυτό τον διαφοροποιεί από τους άλλους Βαλκάνιους Διαφωτιστές, είχε βαλκανική συνείδηση και το όνειρό του ήταν μια Βαλκανική Ομοσπονδία ΟΛΩΝ των βαλκανικών λαών, μη εξαιρουμένων των μουσουλμάνων, οι οποίοι θα διοικούντο με βάση τις βασικές αρχές της Γαλλικής Επανάστασης, Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφότητα. Βεβαίως, η Ιστορία των Βαλκανίων ακολούθησε την εθνικιστική επιλογή και διέψευσε τις ουτοπίες του Ρήγα. (σ.σ. κάτι ανάλογο είχε ονειρευτεί την ίδια εποχή και ο Σιμόν Μπολίβαρ για την Νότια και Κεντρική Αμερική, αλλά οι λαοί και εδώ και εκεί άλλα αποφάσισαν). Η συμβολή του Ρήγα στην αφύπνιση των βαλκανικών εθνικισμών σε μια εποχή αδυναμίας του οθωμανικού κράτους ήταν καίρια. Τιμάται ιδιαιτέρως στην Σερβία, το Βελιγράδι κοσμείται από έναν αδριάντα του και ο  πύργος Νεμπόϊσα φέρει επιγραφή στα σερβικά και ελληνικά. Ο Ρήγας ήταν εμπνευστής του μεγάλου Σέρβου επαναστάτη Γιώργου Καραγεώργεβιτς, μέλους της Φιλικής Εταιρείας, ο οποίος ξεκίνησε τις σερβικές επαναστάσεις εναντίον των Οθωμανών το 1804 και 1820, οι οποίες κατεστάλησαν μεν, πλην όμως το 1830 η Σερβία απέκτησε αυτονομία εντός των ορίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

    Το ίδιο το Βελιγράδι σημαίνει στα σλαβικά Λευκή Πόλη και έγινε πρωτεύουσα της Σερβίας το 1878, έτος ανακήρυξης ανεξάρτητου αναγνωρισμένου διεθνώς σερβικού κράτους στην περίφημη Συνθήκη του Βερολίνου. Ξεκίνησε ως οικισμός των αρχαίων Κελτών, ελθόντων στην περιοχή από τα εδάφη της σημερινής Γαλλίας τον 4ο αιώνα π.Χ., αναμιχθέντων με θρακικά φύλα της περιοχής. Κατά την ίδια εποχή ο μοναδικός φάρος πολιτισμού στην περιοχή ήταν μια ελληνιστική πόλη κοντά στο σημερινό Βράνιε, όπου υπήρχε μια πόλη λειτουργούσα σύμφωνα με τα κλασικά αρχαιοελληνικά πρότυπα (στάδιο, γυμνάσιο, αγορά και θέατρο, τα σήματα κατατεθέντα της Αρχαίας Ελλάδας) που παρήγαγε προϊόντα ελληνικής τέχνης και εμπόριο. Με την κατάρρευση των ελληνιστικών ελληνόφωνων βασιλείων ακολούθησε μια άλλη μακραίωνη τάξη, η ρωμαϊκή εποχή από τον 1ο π.Χ. αιώνα μέχρι το 476, έτος οριστικού διαχωρισμού του μεγάλου ρωμαϊκού κράτους σε δυτικό και ανατολικό (Βυζάντιο). Μέχρι την έλευση των Σλάβων τον 6ο αιώνα το Βελιγράδι ήταν ρωμαϊκό οχυρό με οικισμό Θρακών κατοίκων υπό το όνομα Singidunum. Οι Ρωμαίοι έκτισαν το οχυρό στο ίδιο σημείο που οι Οθωμανοί έκτισαν αργότερα το Καλεγκμαντάν και ήταν έδρα της 3ης Φλαβίας Λεγεώνας που φύλασσε τις επαρχίες Μοισίας (σημερινή Βουλγαρία) και Βαρβαρικού (σημερινή Σερβία) από τους βαρβάρους. Οι βάρβαροι υπό το όνομα Γότθοι (4ος αιών ) και Ούννοι (5ος αιών) τελικά πέρασαν τα σύνορα του Δούναβη και εξολόθρευσαν πολύν πληθυσμό της Βαλκανικής από τους Θράκες κατοίκους της (ευτυχώς η Ελλάδα την γλύτωσε μόνο με δύο σύντομες επιδρομές). Οι Ούννοι, τους οποίους οι Ρωμαίοι τους ονόμαζαν bipedes bestiae (δίποδα ζώα) ευτυχώς δεν μακροημέρευσαν. Την άδεια χώρα κατέκλυσαν τον επόμενο αιώνα (6ος) οι Σλάβοι, ωθούμενοι από τους Αβάρους, ελθόντες από την περιοχή του Βόλγα και της σημερινής Ουκρανίας ειρηνικά και με άδεια του Αυτοκράτορα Ιουστινιανού (οι Σλάβοι θα είναι πάντα ευγνώμονες σ’αυτόν) για να γεμίσουν την άδεια βαλκανική χώρα. Μέχρι το Γύθειο έφτασαν οι Σλάβοι και αν δεν θεωρούσαν την θάλασσα εχθρικό στοιχείο θα έφταναν και στα νησιά. 

Κατά την εποχή της Άλωσης της Πόλης το Βελιγράδι ήταν πόλη του μεγάλου βασιλείου της μεσαιωνικής Ουγγαρίας (950-1526) μαζί με τα εδάφη της σημερινής Κροατίας και Σλοβενίας. Ο Ούγγρος βασιλιάς Ιωάννης Ουνιάδης στην συμβολή Δούναβη-Σάβα κάτωθεν του φρουρίου Καλεγκμαντάν απέκρουσε επίθεση του στρατού του σουλτάνου Μεχμέτ Β’ Πορθητή της Κωνσταντινούπολης το 1456. Η νίκη αυτή γιορτάστηκε σε όλη την Χριστιανοσύνη. Μέχρι τον χριστιανό αυτοκράτορα της Αιθιοπίας έφτασαν τα νέα. Ο Πάπας Κάλλιστος δήλωσε περιχαρής οτι εκείνη η ημέρα ήταν η ευτυχέστερη της ζωής του. Η καλή τύχη όμως δεν κράτησε πολύ. Το 1526 ο σουλτάνος Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής διέλυσε το ουγγρικό βασίλειο και έθεσε όλα τα Βαλκάνια υπό οθωμανική κυριαρχία και νέα τάξη δημιουργήθηκε. Και η μεν Βουδαπέστη ελευθερώθηκε το 1699 από τους Αυστριακούς, το Βελιγράδι όμως έπρεπε να περιμένει έως το 1867 ώστε να τεθεί υπό σερβική διοίκηση με εικονική συνδιοίκηση με τους Οθωμανούς μέχρι την οριστική εκδίωξή τους το 1878 (οι Αυστριακοί κατέλαβαν το Βελιγράδι μεταξύ 1717-1739, οπότε οι Γενίτσαροι όρμησαν και το ανακατέλαβαν, η τελευταία επιτυχία των Οθωμανών στα Βαλκάνια). Κατά την εποχή εκείνη (1867-78) ο Σέρβος  βασιλιάς Μιχαήλ Ομπρένοβιτς  ανάγκασε πολύν μουσουλμανικό πληθυσμό να εγκαταλείψει την Σερβία. Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι 1912-13 απέδωσαν στην Σερβία τα εδάφη της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας (σ.σ. οι Σλαβομακεδόνες γείτονές μας όμως θεώρησαν τους Σέρβους ως νέους κατακτητές, διαδόχους των Τούρκων, όπως είδα στο εθνικό μουσείο Σκοπίων σε άλλο μου ταξίδι εκεί). Κατά τον Α’ Παγκ. Πόλεμο 1914-18 η Σερβία υπέστη τα πάνδεινα με μεγάλη μείωση του άρρενος πληθυσμού της. Ο αυστρο-ουγγρικός στρατός ανάγκασε τον σερβικό να υποχωρήσει στην Αλβανία (το πέρασμα στα αλβανικά βουνά το ονομάζουν »σερβικός Γολγοθάς»).  και κατέληξαν 300.000 Σέρβοι στρατιώτες στην Κέρκυρα. Από εκεί γαλλικά πλοία τους μετέφεραν στην Θεσσαλονίκη από όπου πολέμησαν ηρωϊκά υπό τον Διάδοχο Αλέξανδρο Καραγεώργεβιτς τους Γερμανο-βούλγαρους στο όρος Βόρας (υπάρχει στην κορυφή σερβικό ιερό) μέχρι την τελική νίκη. Υπόψιν εδώ οτι από το 1830 (έτος σερβικής αυτονομίας) μέχρι το 1903 την Σερβία κυβερνούσε η δυναστεία Ομπρένοβιτς, αντίπαλη των Καραγεώργεβιτς. Η φεουδαρχία με το σύστημα των τσιφλικιών καταργήθηκε το 1835. Ο Μίλαν Ομπρένοβιτς έλαβε το 1878 τον τίτλο του βασιλέως. Κατά τον 19ο αιώνα η Σερβία προσπάθησε με επιτυχία να εξέλθει από την οθωμανική παράδοση, να στραφεί πολιτιστικά στην Δύση και να αναπτύξει τα γράμματα και τις τέχνες, όπως φαίνεται από την τέχνη των κυβερνητικών κτιρίων του Βελιγραδίου(ο γράφων θαύμασε την εξαιρετική αρχιτεκτονική πολλών εκκλησιών, του Πατριαρχείου Σερβίας, του Κοινοβουλίου και του Προεδρικού Μεγάρου με είσοδο που θυμίζει αρχαίο ελληνικό ναό στην περιήγησή του στην πόλη, όλα αρχιτεκτονήματα του 19ου αιώνα). Άκρως ενδιαφέροντα είναι επίσης και το Εθνικό και Ιστορικό Μουσείο Βελιγραδίου, τα οποία ο γράφων επεσκέφθη. Οι Καραγεώργεβιτς επανήλθαν στην εξουσία από το 1903 μέχρι το 1941, έτος κατάκτησης από την χιτλερική Γερμανία. Εν τω μεταξύ, ο ηρωϊκός βασιλιάς Αλέξανδρος Καραγεώργεβιτς, ο ήρωας των βαλκανικών πολέμων και του πρώτου παγκοσμίου δολοφονήθηκε το 1934 στην Μασσαλία από έναν Βούλγαρο τρομοκράτη. Τα τελευταία του λόγια ήταν »κρατήστε την Γιουγκοσλαβία ενωμένη». Κρίμα, βασιλιά. Η επιθυμία σου δεν πραγματοποιήθηκε.

    Με την λήξη του Μεγάλου Πολέμου το 1918 και με την αποφασιστική βοήθεια της Γαλλίας δημιουργήθηκε εις βάρος της ηττημένης Αυστροουγγαρίας  και Βουλγαρίας το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων που περιελάμβανε και τα εδάφη του Μαυροβουνίου, Κοσόβου και της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας. Το βασίλειο αυτό ήταν τεχνητό, αναγκαστικό, δεν αντιστοιχούσε στην βούληση των λαών του και δεν έμελλε να μακροημερεύσει. Οι Βόσνιοι ήταν μουσουλμάνοι και δύσκολα εδέχοντο χριστιανική διοίκηση. Οι Κροάτες, μισο-γερμανοί από την εποχή των Οστρογότθων (5ος αιώνας) και μισο-σλάβοι (6ος αιώνας) και προερχόμενοι από την Καθολική παράδοση της Ουγγαρίας και Αυστρίας είχαν αντίθετες εθνικές επιδιώξεις από  τους Σέρβους, καθαρά Σλάβους και προερχόμενους από την ορθόδοξη παράδοση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Οι Αλβανοί και οι Σλαβομακεδόνες θεωρούσαν τους Σέρβους ως κατακτητές, διαδόχους των Τούρκων. Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος τους βρήκε σε αντίπαλα στρατόπεδα με τους Κροάτες Ουστάσι υπό τον Άντε Πάβελιτς (εκτελέστηκε το 1945 ως εγκληματίας πολέμου) συμμάχους του Χίτλερ. Η Σερβία πλήρωσε με 700.000 θύματα την θηριωδία των φασιστών Κροατών. Ο γράφων είδε επιγραφές στο Βελιγράδι που έγραφαν »η μοναδική γενοκτονία στα Βαλκάνια ήταν εναντίον των Σέρβων». Ο Στρατάρχης Τίτο, διοικητής του αντιστασιακού στρατού εναντίον των κατακτητών (1941-44) και ηγέτης της σοσιαλιστικής Γιουγκοσλαβίας (1944-1980) ήταν αυτός που είπε όταν έμαθε οτι οι Σύμμαχοι δεν θα έκαναν την απόβαση στα Βαλκάνια αλλά στην Νορμανδία »καλύτερα, έτσι δεν θα χρωστάμε την ελευθερία μας σε κανέναν». Ο Τίτο το 1944 πρόλαβε και κατέλαβε το Βελιγράδι πριν το βουτήξουν οι Ρώσοι και έσωσε και αυτό και την Σερβία. Το 1948 διέρρηξε τις σχέσεις με τους Ρώσους και ενέταξε την Γιουγκοσλαβία στο Κίνημα των Αδεσμεύτων. Είχε καλές σχέσεις με την Δύση. Μέχρι τον θάνατό του το 1980 το σιδερένιο χέρι του κρατούσε την Γιουγκοσλαβία ενωμένη. Μετά όμως οι άνεμοι των εθνικισμών οδήγησαν στις συγκρούσεις των ετών 1991-99. Η Σερβία έφερε τον πόλεμο στην καρδιά της Ευρώπης για πρώτη φορά μετά τον  Β’ Παγκ. Πόλεμο και αυτό η Ευρώπη δεν το συγχώρησε. Η Σερβία βομβαρδίστηκε από το ΝΑΤΟ, έχασε 2.000 ανθρώπους, υποχώρησε και περιορίστηκε στα σημερινά της σύνορα. Σήμερα τα πρώην κρατίδια είναι κράτη ανεξάρτητα πλην Κοσόβου και Βοσνίας που αποτελούν ακόμη προτεκτοράτα του ΟΗΕ με το μέλλον τους επισφαλές. Η ίδια η Σερβία είναι κράτος ουδέτερο, ρωσόφιλο και ψυχικά αποκομμένο από την Ευρώπη. Εύχομαι αυτό να αλλάξει. Αυτά όσον αφορά στην Ιστορία.

    Η επόμενη ημέρα ήταν αφιερωμένη στον ημιμαραθώνιο αγώνα των 21χλμ. στον οποίον έλαβε μέρος και ο γράφων. Ο αγώνας των 10χλμ. έγινε το απόγευμα με συμμετοχή ορισμένων αθλητών μας. Η εκκίνηση του ημιμαραθωνίου δόθηκε την 9.00π.μ. Συμμετείχαν σε όλους τους αγώνες πάνω από 14000 αθλητές από 79 χώρες και ο κύριος χορηγός ήταν η εταιρεία Powerade. Η εκκίνηση ενός διεθνούς μαραθώνιου-ημιμαραθώνιου αγώνα δρόμου είναι κάτι συναρπαστικό που εξυψώνει το πνεύμα και το ηθικό. Το πνεύμα και το ηθικό δίνουν εντολή στο σώμα να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του αγώνα και όλα γίνονται υπόθεση ψυχολογίας. Μόνο χαρά υπάρχει σε τέτοιες γιορτές του αθλητισμού. Η όλη ατμόσφαιρα με μουσικές και την δυνατή φωνή του εκφωνητή που εμψυχώνει χιλιάδες αθλητές δημιουργούν την εντύπωση οτι συμμετέχουμε σε κάτι υπερβατικό. Το εφετινό σλόγκαν της Powerade »if it was easy you wouldn’t be here, αν ήταν εύκολο δεν θα ήσουν εδώ» αποτελεί τιμή για όλους εμάς που χρόνια τώρα τρέχουμε σε διεθνείς αγώνες εκπροσωπώντας τις πατρίδες μας (για την Ελλάδα ρε γαμώτο). Σε όλη την διαδρομή πολίτες και μουσικές μπάντες μας εμψύχωναν. Περάσαμε τρεις φορές τις γέφυρες του Σάβα και προσπεράσαμε τον πύργο Νεμπόϊσα όπου θανατώθηκε ο Ρήγας Φερραίος. 

    Σε κάθε διεθνή αγώνα όμως δεν λείπουν και άλλες συγκινήσεις. Κάποιος πολίτης Σέρβος, όταν πέρασα μπροστά του φώναξε »Hellas, orthodox, i love you, Ελλάς, ορθόδοξοι, σας αγαπώ». Άκρως συγκινητικό και αξιομνημόνευτο αν και δεν θα καταλάβω ποτέ πως κατάλαβε οτι ήμουν Έλλην. Στο τέλος όλοι οι Τρικαλινοί δρομείς τερματίσαμε κανονικά. Η ημέρα έκλεισε για τον γράφοντα με επίσκεψη στον Ζωολογικό Κήπο Βελιγραδίου, όπου φιλοξενούνται ζώα, πτηνά και ερπετά από όλες τις ηπείρους και επίσκεψη στον Καθεδρικό Ναό Αποστόλων Πέτρου και Παύλου απέναντι από το Πατριαρχείο Σερβίας.

    Η 19 Απρ. ήταν η ημέρα του μαραθωνίου 42χλμ. όπου έλαβαν μέρος 5 αθλητές του Συλλόγου μας επίσης με επιτυχία. Παρευρεθήκαμε στον τερματισμό (2 ώρες και κάποια λεπτά) των πρώτων τερματισάντων αθλητών από την Κένυα και Αιθιοπία, πράγμα φανταστικό. Και έτσι τελείωσε η αποστολή με επιστροφή στην μαμά Ελλάδα την 20 Απριλίου. Ο γράφων εκφράζει τις ευχαριστίες του στους συναθλητές του και στους συνοδούς για την φιλία και την συντροφικότητά τους. Ιδιαίτερες ευχαριστίες και συγχαρητήρια ανήκουν και στον Πρόεδρο τους Συλλόγου Δρομέων Τρικάλων και αθλητή Βύρωνα Γιοντζή για την άψογη διοργάνωση της αποστολής. Πάντα τέτοια για τον ένδοξο Σύλλογό μας, το καμάρι των Τρικάλων.

    Χαίρε και ειρήνη σοι, ω Σερβία!

    Ιωάννης Ξηρός